|
Kanun Numarasi : 4982 Kabul Tarihi : 09/10/2003
Yayimlandigi R. Gazete : 24/10/2003 Sayi: 25269 Yayimlandigi
Düstur : Tertip: Cilt: Sayfa:
BIRINCI BÖLÜM
Amaç, Kapsam ve Tanimlar
Amaç MADDE 1. — Bu Kanunun amaci; demokratik ve
seffaf yönetimin geregi olan esitlik, tarafsizlik ve açiklik
ilkelerine uygun olarak kisilerin bilgi edinme hakkini
kullanmalarina iliskin esas ve usulleri düzenlemektir.
Kapsam MADDE 2. — Bu Kanun; kamu kurum ve
kuruluslari ile kamu kurumu niteligindeki meslek kuruluslarinin
faaliyetlerinde uygulanir.
1.11.1984 tarihli ve 3071 sayili Dilekçe Hakkinin
Kullanilmasina Dair Kanun hükümleri saklidir.
Tanimlar MADDE 3. — Bu Kanunda geçen;
a) Kurum ve kurulus: Bu Kanunun 2 nci maddesinde geçen
ve kapsama dahil olan bilgi edinme basvurusu yapilacak bütün makam
ve mercileri, b) Basvuru sahibi: Bu Kanun kapsaminda bilgi
edinme hakkini kullanarak kurum ve kuruluslara basvuran gerçek ve
tüzel kisileri, c) Bilgi: Kurum ve kuruluslarin sahip olduklari
kayitlarda yer alan bu Kanun kapsamindaki her türlü veriyi, d)
Belge: Kurum ve kuruluslarin sahip olduklari bu Kanun kapsamindaki
yazili, basili veya çogaltilmis dosya, evrak, kitap, dergi, brosür,
etüt, mektup, program, talimat, kroki, plân, film, fotograf, teyp ve
video kaseti, harita, elektronik ortamda kaydedilen her türlü bilgi,
haber ve veri tasiyicilarini, e) Bilgi veya belgeye erisim:
Istenen bilgi veya belgenin niteligine göre, kurum ve kuruluslarca,
basvuru sahibine söz konusu bilgi veya belgenin bir kopyasinin
verilmesini, kopya verilmesinin mümkün olmadigi hâllerde, basvuru
sahibinin bilgi veya belgenin aslini inceleyerek not almasina veya
içerigini görmesine veya isitmesine izin verilmesini, f) Kurul:
Bilgi Edinme Degerlendirme Kurulunu,
Ifade eder.
IKINCI BÖLÜM Bilgi Edinme Hakki
ve Bilgi Verme Yükümlülügü
Bilgi edinme hakki MADDE 4. —
Herkes bilgi edinme hakkina sahiptir.
Türkiye'de ikamet eden yabancilar ile Türkiye'de
faaliyette bulunan yabanci tüzel kisiler, isteyecekleri bilgi
kendileriyle veya faaliyet alanlariyla ilgili olmak kaydiyla ve
karsiliklilik ilkesi çerçevesinde, bu Kanun hükümlerinden
yararlanirlar.
Türkiye'nin taraf oldugu uluslararasi sözlesmelerden
dogan hak ve yükümlülükleri saklidir.
Bilgi verme yükümlülügü MADDE 5.
— Kurum ve kuruluslar, bu Kanunda yer alan istisnalar disindaki her
türlü bilgi veya belgeyi basvuranlarin yararlanmasina sunmak ve
bilgi edinme basvurularini etkin, süratli ve dogru sonuçlandirmak
üzere, gerekli idarî ve teknik tedbirleri almakla yükümlüdürler.
Bu Kanun yürürlüge girdigi tarihten itibaren diger
kanunlarin bu Kanuna aykiri hükümleri uygulanmaz.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Bilgi Edinme Basvurusu
Basvuru usulü MADDE 6. — Bilgi
edinme basvurusu, basvuru sahibinin adi ve soyadi, imzasi, oturma
yeri veya is adresini, basvuru sahibi tüzel kisi ise tüzel kisinin
unvani ve adresi ile yetkili kisinin imzasini ve yetki belgesini
içeren dilekçe ile istenen bilgi veya belgenin bulundugu kurum veya
kurulusa yapilir. Bu basvuru, kisinin kimliginin ve imzasinin veya
yazinin kimden neset ettiginin tespitine yarayacak baska bilgilerin
yasal olarak belirlenebilir olmasi kaydiyla elektronik ortamda veya
diger iletisim araçlariyla da yapilabilir.
Dilekçede, istenen bilgi veya belgeler açikça
belirtilir.
Istenecek bilgi veya belgenin niteligi
MADDE 7. — Bilgi edinme basvurusu, basvurulan
kurum ve kuruluslarin ellerinde bulunan veya görevleri geregi
bulunmasi gereken bilgi veya belgelere iliskin olmalidir.
Kurum ve kuruluslar, ayri veya özel bir çalisma,
arastirma, inceleme ya da analiz neticesinde olusturulabilecek
türden bir bilgi veya belge için yapilacak basvurulara olumsuz cevap
verebilirler.
Istenen bilgi veya belge, basvurulan kurum ve
kurulustan baska bir yerde bulunuyorsa, basvuru dilekçesi bu kurum
ve kurulusa gönderilir ve durum ilgiliye yazili olarak bildirilir.
Yayimlanmis veya kamuya açiklanmis bilgi veya belgeler
MADDE 8. — Kurum ve kuruluslarca yayimlanmis
veya yayin, brosür, ilân ve benzeri yollarla kamuya açiklanmis bilgi
veya belgeler, bilgi edinme basvurularina konu olamaz. Ancak,
yayimlanmis veya kamuya açiklanmis bilgi veya belgelerin ne sekilde,
ne zaman ve nerede yayimlandigi veya açiklandigi basvurana
bildirilir.
Gizli bilgileri ayirarak bilgi veya belge verme
MADDE 9. — Istenen bilgi veya belgelerde,
gizlilik dereceli veya açiklanmasi yasaklanan bilgiler ile
açiklanabilir nitelikte olanlar birlikte bulunuyor ve bunlar
birbirlerinden ayrilabiliyorsa, söz konusu bilgi veya belge,
gizlilik dereceli veya açiklanmasi yasaklanan bilgiler çikarildiktan
sonra basvuranin bilgisine sunulur. Ayirma gerekçesi basvurana
yazili olarak bildirilir.
Bilgi veya belgeye erisim MADDE 10. — Kurum ve
kuruluslar, basvuru sahibine istenen belgenin onayli bir kopyasini
verirler.
Bilgi veya belgenin niteligi geregi kopyasinin
verilmesinin mümkün olmadigi veya kopya çikarilmasinin aslina zarar
verecegi hâllerde, kurum ve kuruluslar ilgilinin;
a) Yazili veya basili belgeler için, söz konusu
belgenin aslini incelemesi ve not alabilmesini, b) Ses kaydi
seklindeki bilgi veya belgelerde bunlari dinleyebilmesini, c)
Görüntü kaydi seklindeki bilgi veya belgelerde bunlari
izleyebilmesini,
Saglarlar.
Bilgi veya belgenin yukarida belirtilenlerden farkli
bir sekilde elde edilmesi mümkün ise, belgeye zarar vermemek
kosuluyla bu olanak saglanir.
Basvurunun yapildigi kurum ve kurulus, erisimine
olanak sagladigi bilgi veya belgeler için basvuru sahibinden
erisimin gerektirdigi maliyet tutari kadar bir ücreti bütçeye gelir
kaydedilmek üzere tahsil edebilir.
Bilgi veya belgeye erisim süreleri
MADDE 11.— Kurum ve kuruluslar, basvuru üzerine
istenen bilgi veya belgeye erisimi onbes is günü içinde saglarlar.
Ancak istenen bilgi veya belgenin, basvurulan kurum ve kurulus
içindeki baska bir birimden saglanmasi; basvuru ile ilgili olarak
bir baska kurum ve kurulusun görüsünün alinmasinin gerekmesi veya
basvuru içeriginin birden fazla kurum ve kurulusu ilgilendirmesi
durumlarinda bilgi veya belgeye erisim otuz is günü içinde saglanir.
Bu durumda, sürenin uzatilmasi ve bunun gerekçesi basvuru sahibine
yazili olarak ve onbes is günlük sürenin bitiminden önce bildirilir.
10 uncu maddede belirtilen bilgi veya belgelere erisim
için gereken maliyet tutarinin idare tarafindan basvuru sahibine
bildirilmesiyle onbes is günlük süre kesilir. Basvuru sahibi onbes
is günü içinde ücreti ödemezse talebinden vazgeçmis sayilir.
Basvurularin cevaplandirilmasi
MADDE 12. — Kurum ve kuruluslar, bilgi edinme
basvurulariyla ilgili cevaplarini yazili olarak veya elektronik
ortamda basvuru sahibine bildirirler. Basvurunun reddedilmesi
hâlinde bu kararin gerekçesi ve buna karsi basvuru yollari
belirtilir.
Itiraz usulü MADDE 13. — Bilgi
edinme istemi 16 ve 17 nci maddelerde öngörülen sebeplerle
reddedilen basvuru sahibi, yargi yoluna basvurmadan önce kararin
tebliginden itibaren onbes gün içinde Kurula itiraz edebilir. Kurul,
bu konudaki kararini otuz is günü içinde verir. Kurum ve kuruluslar,
Kurulun istedigi her türlü bilgi veya belgeyi onbes is günü içinde
vermekle yükümlüdürler.
Kurula itiraz, basvuru sahibinin idarî yargiya
basvurma süresini durdurur.
Bilgi Edinme Degerlendirme Kurulu MADDE 14. —
Bilgi edinme basvurusuyla ilgili yapilacak itirazlar üzerine, 16 ve
17 nci maddelerde öngörülen sebeplere dayanilarak verilen kararlari
incelemek ve kurum ve kuruluslar için bilgi edinme hakkinin
kullanilmasina iliskin olarak kararlar vermek üzere; Bilgi Edinme
Degerlendirme Kurulu olusturulmustur.
Kurul; birer üyesi Yargitay ve Danistay genel
kurullarinin kendi kurumlari içinden önerecekleri ikiser aday, birer
üyesi ceza hukuku, idare hukuku ve anayasa hukuku alanlarinda
profesör veya doçent unvanina sahip kisiler, bir üyesi Türkiye
Barolar Birliginin baro baskani seçilme yeterliligine sahip kisiler
içinden gösterecegi iki aday, iki üyesi en az genel müdür düzeyinde
görev yapmakta olanlar ve bir üyesi de Adalet Bakaninin önerisi
üzerine bu Bakanlikta idarî görevlerde çalisan hâkimler arasindan
Bakanlar Kurulunca seçilecek dokuz üyeden olusur.
Kurul üyeligine önerilen adaylarin muvafakatleri
aranir.
Kurul Baskani, kurul üyelerince kendi aralarindan
seçilir.
Kurul, en az ayda bir defa veya ihtiyaç duyuldugu her
zaman Baskanin çagrisi üzerine toplanir.
Kurul üyelerinin görev süreleri dört yildir. Görev
süresi sona erenler yeniden seçilebilirler. Görev süresi dolmadan
görevinden ayrilan üyenin yerine ayni usule göre seçilen üye, yerine
seçildigi üyenin görev süresini tamamlar. Yeni seçilen Kurul göreve
baslayincaya kadar önceki Kurul görevine devam eder.
Kurul üyelerine 10.2.1954 tarihli ve 6245 sayili
Harcirah Kanunu hükümleri sakli kalmak kaydiyla fiilen görev
yaptiklari her gün için uhdesinde kamu görevi bulunanlara (1000),
uhdesinde kamu görevi bulunmayanlara ise (2000) gösterge rakaminin
memur aylik katsayisi ile çarpimi sonucu bulunacak miktarda huzur
hakki ödenir. Bu ödemelerde damga vergisi hariç herhangi bir kesinti
yapilmaz.
Kurul, belirleyecegi konularda komisyonlar ve çalisma
gruplari kurabilir; ayrica gerekli gördügü takdirde, ilgili bakanlik
ile diger kurum ve kuruluslarin ve sivil toplum örgütlerinin
temsilcilerini bilgi almak üzere toplantilarina katilmaya davet
edebilir.
Kurulun sekretarya hizmetleri Basbakanlik tarafindan
yerine getirilir. Kurulun görev ve çalismalarina iliskin esas ve
usuller Basbakanlikça hazirlanarak yürürlüge konulacak bir
yönetmelikle düzenlenir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Bilgi Edinme Hakkinin
Sinirlari
Yargi denetimi disinda kalan islemler
MADDE 15. — Yargi denetimi disinda kalan idarî
islemlerden kisinin çalisma hayatini ve mesleki onurunu etkileyecek
nitelikte olanlar, bu Kanun kapsamina dahildir. Bu sekilde saglanan
bilgi edinme hakki islemin yargi denetimine açilmasi sonucunu
dogurmaz.
Devlet sirrina iliskin bilgi veya belgeler
MADDE 16. — Açiklanmasi hâlinde Devletin
emniyetine, dis iliskilerine, millî savunmasina ve millî güvenligine
açikça zarar verecek ve niteligi itibariyla Devlet sirri olan
gizlilik dereceli bilgi veya belgeler, bilgi edinme hakki kapsami
disindadir.
Ülkenin ekonomik çikarlarina iliskin bilgi veya
belgeler MADDE 17. — Açiklanmasi ya da zamanindan önce
açiklanmasi hâlinde, ülkenin ekonomik çikarlarina zarar verecek veya
haksiz rekabet ve kazanca sebep olacak bilgi veya belgeler, bu Kanun
kapsami disindadir.
Istihbarata iliskin bilgi veya belgeler
MADDE 18. — Sivil ve askerî istihbarat
birimlerinin görev ve faaliyetlerine iliskin bilgi veya belgeler, bu
Kanun kapsami disindadir.
Ancak, bu bilgi ve belgeler kisilerin çalisma hayatini
ve meslek onurunu etkileyecek nitelikte ise, istihbarata iliskin
bilgi ve belgeler bilgi edinme hakki kapsami içindedir.
Idarî sorusturmaya iliskin bilgi veya belgeler
MADDE 19. — Kurum ve kuruluslarin yetkili
birimlerince yürütülen idarî sorusturmalarla ilgili olup,
açiklanmasi veya zamanindan önce açiklanmasi hâlinde;
a) Kisilerin özel hayatina açikça haksiz müdahale
sonucunu doguracak, b) Kisilerin veya sorusturmayi yürüten
görevlilerin hayatini ya da güvenligini tehlikeye sokacak, c)
Sorusturmanin güvenligini tehlikeye düsürecek, d) Gizli kalmasi
gereken bilgi kaynaginin açiga çikmasina neden olacak veya
sorusturma ile ilgili benzeri bilgi ve bilgi kaynaklarinin temin
edilmesini güçlestirecek,
Bilgi veya belgeler, bu Kanun kapsami disindadir.
Adlî sorusturma ve kovusturmaya iliskin bilgi veya
belgeler MADDE 20. — Açiklanmasi veya
zamanindan önce açiklanmasi hâlinde;
a) Suç islenmesine yol açacak, b) Suçlarin
önlenmesi ve sorusturulmasi ya da suçlularin kanunî yollarla
yakalanip kovusturulmasini tehlikeye düsürecek, c) Yargilama
görevinin geregince yerine getirilmesini engelleyecek, d)
Hakkinda dava açilmis bir kisinin adil yargilanma hakkini ihlâl
edecek,
Nitelikteki bilgi veya belgeler, bu Kanun kapsami
disindadir.
4.4.1929 tarihli ve 1412 sayili Ceza Muhakemeleri
Usulü Kanunu, 18.6.1927 tarihli ve 1086 sayili Hukuk Usulü
Muhakemeleri Kanunu, 6.1.1982 tarihli ve 2577 sayili Idari Yargilama
Usulü Kanunu ve diger özel kanun hükümleri saklidir.
Özel hayatin gizliligi MADDE 21.
— Kisinin izin verdigi hâller sakli kalmak üzere, özel hayatin
gizliligi kapsaminda, açiklanmasi hâlinde kisinin saglik bilgileri
ile özel ve aile hayatina, seref ve haysiyetine, meslekî ve ekonomik
degerlerine haksiz müdahale olusturacak bilgi veya belgeler, bilgi
edinme hakki kapsami disindadir.
Kamu yararinin gerektirdigi hâllerde, kisisel bilgi
veya belgeler, kurum ve kuruluslar tarafindan, ilgili kisiye en az
yedi gün önceden haber verilerek yazili rizasi alinmak kosuluyla
açiklanabilir.
Haberlesmenin gizliligi MADDE 22. — Haberlesmenin
gizliligi esasini ihlâl edecek bilgi veya belgeler, bu Kanun kapsami
disindadir.
Ticarî sir MADDE 23. — Kanunlarda ticarî sir
olarak nitelenen bilgi veya belgeler ile, kurum ve kuruluslar
tarafindan gerçek veya tüzel kisilerden gizli kalmasi kaydiyla
saglanan ticarî ve malî bilgiler, bu Kanun kapsami disindadir.
Fikir ve sanat eserleri MADDE 24. — Fikir ve sanat
eserlerine iliskin olarak yapilacak bilgi edinme basvurulari
hakkinda ilgili kanun hükümleri uygulanir.
Kurum içi düzenlemeler MADDE 25.
— Kurum ve kuruluslarin, kamuoyunu ilgilendirmeyen ve sadece kendi
personeli ile kurum içi uygulamalarina iliskin düzenlemeler
hakkindaki bilgi veya belgeler, bilgi edinme hakkinin kapsami
disindadir. Ancak, söz konusu düzenlemeden etkilenen kurum
çalisanlarinin bilgi edinme haklari saklidir.
Kurum içi görüs, bilgi notu ve tavsiyeler
MADDE 26. — Kurum ve kuruluslarin
faaliyetlerini yürütmek üzere, elde ettikleri görüs, bilgi notu,
teklif ve tavsiye niteligindeki bilgi veya belgeler, kurum ve
kurulus tarafindan aksi kararlastirilmadikça bilgi edinme hakki
kapsamindadir.
Bilimsel, kültürel, istatistik, teknik, tibbî, malî,
hukukî ve benzeri uzmanlik alanlarinda yasal olarak görüs verme
yükümlülügü bulunan kisi, birim ya da kurumlarin görüsleri, kurum ve
kuruluslarin alacaklari kararlara esas teskil etmesi kaydiyla bilgi
edinme istemlerine açiktir.
Tavsiye ve mütalaa talepleri
MADDE 27. — Tavsiye ve mütalaa talepleri bu
Kanun kapsami disindadir.
Gizliligi kaldirilan bilgi veya belgeler
MADDE 28. — Gizliligi kaldirilmis olan bilgi
veya belgeler, bu Kanunda belirtilen diger istisnalar kapsamina
girmiyor ise, bilgi edinme basvurularina açik hâle gelir.
BESINCI BÖLÜM Çesitli ve Son Hükümler
Ceza hükümleri MADDE 29. — Bu Kanunun
uygulanmasinda ihmâli, kusuru veya kasti bulunan memurlar ve diger
kamu görevlileri hakkinda, isledikleri fiillerin genel hükümler
çerçevesinde ceza kovusturmasi gerektirmesi hususu sakli kalmak
kaydiyla, tâbi olduklari mevzuatta yer alan disiplin cezalari
uygulanir.
Bu Kanunla erisilen bilgi ve belgeler ticarî amaçla
çogaltilamaz ve kullanilamaz.
Rapor düzenlenmesi MADDE 30. —
Kurum ve kuruluslar, bir önceki yila ait olmak üzere;
a) Kendilerine yapilan bilgi edinme basvurularinin
sayisini, b) Olumlu cevaplanarak bilgi veya belgelere erisim
saglanan basvuru sayisini, c) Reddedilen basvuru sayisi ve
bunlarin dagilimini gösterir istatistik bilgileri, d) Gizli ya
da sir niteligindeki bilgiler çikarilarak ya da bu nitelikteki
bilgiler ayrilarak bilgi veya belgelere erisim saglanan basvuru
sayisini, e) Basvurunun reddedilmesi üzerine itiraz edilen
basvuru sayisi ile bunlarin sonuçlarini,
Gösterir bir rapor hazirlayarak, bu raporlari her
yil Subat ayinin sonuna kadar Bilgi Edinme Degerlendirme Kuruluna
gönderirler. Bagli, ilgili ve iliskili kamu kurum ve kuruluslari
raporlarini bagli, ilgili ya da iliskili olduklari bakanlik
vasitasiyla iletirler. Kurul, hazirlayacagi genel raporu, söz konusu
kurum ve kuruluslarin raporlari ile birlikte her yil Nisan ayinin
sonuna kadar Türkiye Büyük Millet Meclisine gönderir. Bu raporlar
takip eden iki ay içinde Türkiye Büyük Millet Meclisi Baskanliginca
kamuoyuna açiklanir.
Yönetmelik MADDE 31. — Bu Kanunun uygulanmasi ile
ilgili esas ve usullerin belirlenmesine iliskin yönetmelik, Kanunun
yayimini takip eden alti ay içinde Basbakanlik tarafindan
hazirlanarak Bakanlar Kurulunca yürürlüge konulur.
Yürürlük MADDE 32. — Bu Kanun yayimi tarihinden
itibaren alti ay sonra yürürlüge girer.
Yürütme MADDE 33. — Bu Kanun hükümlerini Bakanlar
Kurulu yürütür.
|